Tem 022014
 

EVRIMphoto-310_213Avrupa’nın desteğiyle, yerel kuruluşlar Romanların karşılaştığı sorunlara çözüm arıyor.

Ankara’daki İsveç Büyükelçiliği, Türkiye’nin Roman nüfusunun karşılaştığı sorunlara çözüm bulmak için, benzer sorunların Avrupa’da nasıl çözüldüğüne yönelik yerel bir araştırmaya fon sağlıyor.

Roman dilinde “araştırma” anlamına gelen Romidita projesi, Türkiye merkezli Sıfır Ayrımcılık Derneği ve Sosyal Değişim Derneği tarafından geliştirildi. Organizatörler, araştırmalarının halkın Romanları anlamasına ve yaşam koşullarının nasıl iyileştirileceğine ilişkin fikirler üretilmesine yardımcı olmasını umuyor.

“Türkiye’ de Romanların sorunları daha yeni gündeme geliyor. Biz de bu projede Romanların barınma, istihdam, sağlık, eğitim, sosyal ayırımcılık sorunlarını ele alacağız” dedi SES Türkiye’ye konuşan Sıfır Ayrımcılık Derneği Başkanı Elmas Arus. “Bu sorunlar bağlamında Avrupa’daki Romanların benzer sorunları nasıl çözülmüş? Türkiye’de de aynı çözümler uygulanabilir mi? Ve eğer uymuyorsa Türkiye’ye nasıl bir model uygulanabilir? Bunları görmek istiyoruz.”

Kendisi de bir Roman olan Arus, büyürken sosyal dışlanmaya maruz kaldığını söyledi.

Arus sözlerine söyle devam etti: “Türkiye ‘de Roman halkını Romlar, Domlar ve Lomlar oluşturuyor. Ancak bu halklar toplumun geneli tarafından çingene şeklinde adlandırılarak ayırımcılığa maruz bırakılıyor. Türkiye’de Roman açılımı yapıldı, ama henüz Romanların sorunlarına çözüm olamadı. Devletin Romanların sorunlarını dillendirmesi de oldukça önemli. Çünkü bu, toplumun onları kabul etmesine yardımcı olur. Avrupa Birliği de Türkiye ile ilişkilerinde Roman haklarıyla ilgili gelişme istiyor.”

Hükümetin basın merkezi SES Türkiye‘yi hükümetin Romanları destekleyen programlarını içeren yayına yönlendirdi. Merkezin basına konuşma izni olmadığından, bu çalışan isminin yayınlanmasını istemedi.

Basın sözcüsü tarafından verilen bilgi, AB destekli Romanlara yönelik programlar için ayrılmış 9 milyon avroluk Dezavantajlı Kişilerin Sosyal Entegrasyonu ve İstihdam Edilebilirliklerinin Geliştirilmesi adlı programı gündeme getirdi. Bakanlığın çalışmasına göre, fonlarla Romanların yönetiminde bulunan sivil toplum kuruluşlarının desteklenmesi, iş imkanlarının artırılması, Romanların kimlik belgelerine ve sosyal hizmetlere erişmesine yardımcı olunması ve Romanların karşılaştığı sorunlara işbirlikçi çözümlerin artırılması amaçlanıyor.

Türkiye’de yaklaşık 5 milyon nüfusa sahip Romanların çoğu normal iş bulmakta güçlük çekiyor. Arus genelde ayakkabı boyacısı, seyyar satıcı ya da çöp toplayıcısı olarak çalışmak zorunda olduklarını belirtti.

İstanbul’un Balat bölgesinde yaşayan Hanife Alıç adlı kadın beş çocuğunu geçindirmekte zorlandığını söyledi.

“Benim en büyük sıkıntım işsizlik. Benim kocam ayakkabı boyacısı ve bazen eve hiç para kazanmadan dönüyor” dedi SES Türkiye‘ye konuşan Alıç. ” 20 yaşında oğlum var, o da her türlü işe bakıyor ama hiçbir iş bulamıyor. Ben de temizlik işleri çıkarsa bazen gidip dükkanları temizliyorum. Faturalarımızı, kiramızı, hiçbir şeyi ödeyemiyoruz. Mahallede komşular ekmek koyarlarsa yiyoruz.”

Balat sakinlerinden 50 yaşındaki Ümmiye Yaş da Alıç’a benzer ifadeler kullandı.

“Ben, çocuklarım, hatta torunlarım; Roman olduğumuz için hep dışlandık. İnsanlar bize çingene diyor. Biz çingene değiliz. Sokakta görüyorum, insanlar bizleri göstererek çocuklarına yaramazlık yapma yoksa seni çingenelere veririz diyor” dedi SES Türkiye‘ye konuşan Yaş.

“Bu dışlamalar yüzünden bizim çocuklarımız okula gitmek istemiyor. Çocuğum ilkokula gidiyor. Hiç bize de benzemiyor ama okulda sen çingenesin diye diğer çocuklar onu oynatmıyor. Sonra Romanlar niye okumuyor? Neden iyi yerlere gelmiyor? Neden işleri güçleri yok? Biz daha okula gidemiyoruz ki…”

Arus, İsveç fon destekli araştırma programının, barınma ve kentsel dönüşüm de dahil olmak üzere Romanların karşılaştığı bu ve diğer sorunların çözümüne destek sağlamasını umuyor.

“Bu projeyle Romanlar için gerçek eylem planları hazırlamak istiyoruz” dedi Arus. “Romanların toplumsal ihtiyaçlarını belirleyeceğiz. Romanların kendi sorunları için kendi çözüm önerilerinden yola çıkacağız. Eğer daha demokratik, daha iyi bir Türkiye’de yaşamak istiyorsak, bu ancak Romanların da sorunlarının çözümlenmesiyle olacaktır.”

Evrim Kurdoğlu

02.07.2014

Kaynak: Ses Türkiye

http://turkey.setimes.com/tr/articles/ses/articles/features/departments/society/2014/07/02/feature-01